Osteoporoza

Profilaktyka osteoporozy

Choć powszechnie wiadomo, że lepiej zapobiegać niż leczyć, to profilaktyka chorób w Polsce dopiero się rozwija. Badania przesiewowe prowadzone są przede wszystkim w kierunku niektórych chorób nowotworowych, nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy. Tymczasem w wielu wypadkach wystarczyłaby dobrze przeprowadzona akcja edukacyjna wśród pacjentów.

Osteoporoza i jej istota

Wiedza Polaków na temat osteoporozy jest bardzo niewielka, dlatego liczba zachorowań systematycznie rośnie, na dodatek wielu chorych przerywa leczenie, nie zdając sobie sprawy z istniejących zagrożeń. Tymczasem jest to choroba, która nie tylko zmniejsza komfort życia, ale może doprowadzić do całkowitego unieruchomienia.

Osteoporoza to choroba układu kostnego, polegająca na zaniku tkanki kostnej i pogorszeniu jej jakości. Efektem tego są liczne złamania kości długich, samoistne złamania kręgów kręgosłupa, pochylenie sylwetki.

Czynniki ryzyka osteoporozy związane są przede wszystkim z płcią i wiekiem. Największe ryzyko występuje wśród kobiet po menopauzie i wśród mężczyzn po 65. roku życia. Wynika to z niedoboru hormonów płciowych (estrogenów i testosteronu), które mają znaczny wpływ na gospodarkę wapniową.

Profilaktyka osteoporozy

W przypadku osteoporozy, najważniejsza jest profilaktyka, czyli jej zapobieganie. Nie jest to trudne, ale trzeba pamiętać, że należy myśleć o tym znacznie wcześniej.

Zapobieganie osteoporozie polega przede wszystkim na dostarczaniu organizmowi odpowiedniej ilości wapnia – mikroelementu, który ma największe znaczenie w budowie kości. Dobowe zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest różne i zmienia się wraz z wiekiem:

  • dzieci – 800 mg,
  • nastolatki i kobiety do 25 r.ż. – 1200 mg,
  • dorośli i osoby starsze – 1100 mg.

Dla prawidłowej budowy kości najważniejszy jest okres do 25. roku życia, wtedy osiągają swoją strukturę i masę. To w tym okresie szczególnie trzeba dbać o prawidłową dietę, bogatą w produkty nabiałowe, ryby morskie, mięso, warzywa i owoce. Istotne jest także unikanie produktów, które obniżają wchłanianie wapnia do organizmu lub powodują jego wypłukiwanie do moczu. Należą do nich warzywa zawierające szczawiany, sól, kawa, mocna herbata, alkohol, produkty wysokoprzetworzone (marynaty, produkty w proszku, fast foody).

Jak zapobiegać osteoporozie

Istotne znaczenie dla prawidłowego wchłaniania wapnia ma witamina D. Organizm człowieka częściowo pozyskuje ją z pokarmu, a częściowo wytwarza samodzielnie pod wpływem promieni słonecznych. Istotnym elementem w profilaktyce osteoporozy jest aktywność na świeżym powietrzu i korzystanie z promieni słonecznych, a ruch wzmacnia układ kostny i ryzyko złamań ulega zmniejszeniu.

W ramach profilaktyki, kobiety po 50. roku życia (lub wcześniej, jeżeli przeszły menopauzę) powinny co 2-3 lata wykonywać badanie densytometryczne, które ocenia stan tkanki kostnej. Jednym z najgroźniejszych objawów osteoporozy są złamania. Ryzyko ich wystąpienia można ocenić za pomocą kalkulatora FRAX, który pozwoli podjąć lekarzowi odpowiednie leczenie. Osoby chore na osteoporozę  powinny unikać sytuacji, w których narażone są na urazy.

2 Comments

  1. Samo korzystanie z wapnia to jeszcze nie wszystko. Ważne też jest to, żeby mieć zawsze czas na pokazanie się słońcu. Bo często ludzie twierdzą, że nie mają kiedy wyjść na dwór, a prawda jest taka, że im się nie chce.

  2. Czyli spacerki na słońcu. Wcale nie takie głupie nasze emerytki, spędzające czas w parkach na wiosnę i lato – karmienie gołębi zapobiega osteoporozie 😉 No fakt jest taki, że trzeba się ruszać jak najwięcej i do kiedy się da. Osteoporoza to po prostu choroba zaniedbań i trzeba je jak najbardziej ograniczyć.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *